Chương 212: Văn thi sách luận

Thành Tây, sương sớm cuối thu vẫn chưa tan.

Đầu ngõ hẹp dựng một chiếc lều tranh đơn sơ, lửa bếp đang đượm, hơi nóng bốc nghi ngút, tỏa ra hương thơm mộc mạc hòa quyện giữa hành hoa, mỡ lợn và vỏ bánh.

Chủ quán là một bà lão tóc hoa râm, tay chân lanh lẹ, đang thuần thục gói hoành thánh.

Bên cạnh mấy chiếc bàn gỗ cũ kỹ, vài phu khuân vác, phu gánh dậy sớm tranh thủ kiếm việc đang cúi đầu ăn uống ngon lành, lâu lâu lại thấp giọng trao đổi vài câu.

Thôi Hạo thu lại khí tức võ giả, trông chẳng khác nào một người bình thường thức dậy sớm, thong thả bước vào trong lều.

"Một bát hoành thánh thịt tươi đại phần, bỏ nhiều hành hoa. "Vừa cất giọng, y vừa tìm một chiếc bàn ở góc khuất bên trong rồi ngồi xuống.

"Được ngay! Khách quan chờ chút nhé!" Bà lão đáp lời, động tác vô cùng nhanh nhẹn.

Có không ít bàn khách, nhưng chẳng ai bàn chuyện chính sự mãi cho đến khi hai phu khuân vác đến sau, vừa ăn vừa thấp giọng bàn tán nhưng lại cố tình để người khác nghe thấy, đúng cái tính thích náo nhiệt.

"Nghe nói gì chưa? Tán phủ soái... mấy đêm trước ở trong phủ soái, đã bị cao thủ của Ngũ Đại Tông liên thủ... cái đó rồi đấy!" Một phu khuân vác lớn tuổi hạ thấp giọng, mang theo vẻ kính sợ và hoảng hốt.

"Đâu chỉ là nghe nói!" Người trẻ tuổi hơn tiếp lời, "Biểu đệ ta làm việc ở thành phòng doanh, nghe nói trận động tĩnh đêm đó lớn lắm, đất bằng rung chuyển ấy chứ! Ngay hôm sau đã có tin đồn Tán soái... là bạo bệnh mà chết, nhưng ai mà tin chứ? Lừa quỷ à."

Lúc này, một người trung niên ở bàn bên cạnh chen vào: "Mặc kệ ổng chết thế nào, dẫu sao thì bây giờ trong thành cũng do đại nhân Vương Đạo Trạch làm chủ, còn có vị đại nhân Chu Đại đến từ kinh thành nữa. Nghe nói văn khảo võ cử hôm nay sẽ khôi phục, hình như vẫn do hai vị ấy chủ trì đấy."

"Không loạn là tốt rồi, bằng không đám làm công sức lực như chúng ta đây, cũng chẳng biết có thể kiếm ăn được bao lâu... Nghe nói bên Hách Sơn lại không yên ổn rồi."

"Hầy, trời sập xuống thì có người cao đứng chịu thay, dân đen chúng ta chỉ cần có bát cơm nóng mà ăn là được rồi."

Cuộc đối thoại của ba người lọt trọn vào tai Thôi Hạo.

Đàm Khải Báo quả nhiên đã chết, cục diện tạm thời được Vương Đạo Trạch và Chu Văn Uyên đến từ triều đình ổn định lại.

Ngũ Đại Tông trừ khử Đàm Khải Báo, nhưng lại không muốn trực tiếp đứng ra tiền tuyến, mà lựa chọn duy trì trật tự bề ngoài, do quan lại triều đình và phó tướng cũ tiếp quản, điều này rất phù hợp với quy tắc nhất quán của tông môn.

Võ cử diễn ra bình thường, đối với Thôi Hạo mà nói đây là chuyện tốt.

Húp sạch sành sanh bát hoành thánh nước trong nhân đầy, y đặt thêm năm đồng, tổng cộng để lại hai mươi đồng tiền đồng, rồi vội vã chạy về nhà.

Hai khắc sau thì về đến nhà, không đi cửa chính, mà từ sân sau vượt tường nhảy vào, đi thẳng đến nhà bếp bên trái.

Vẫn y nguyên như cũ, bếp lò ba mắt, một vại nước lớn, một chiếc bàn vuông, bốn chiếc ghế dài, trong tủ chén bát đủ đầy, củi lửa được xếp gọn gàng.

Nhìn qua là biết trong nhà có phụ nữ.

Rất có mùi vị cuộc sống gia đình, nhưng lại chẳng có bóng người, Tô Vân, Hồ Hạnh, Linh Đang lúc này đều đang ở Trấn Nhạc Tông.

Nhóm lửa, đun nước.

Quay người lại, Thôi Hạo đi đến phòng ngủ lấy quần áo, nhạy bén phát hiện có người từng đến nhà.

Vị trí đồ vật có sự thay đổi nhỏ, lớp bụi mỏng có dấu vết bị lau qua.

Ánh mắt Thôi Hạo hơi lạnh xuống — dấu vết còn rất mới, có lẽ là để lại từ ngày hôm qua. Không chắc người đến là ai, cũng không biết vì mục đích gì.

Y bình tĩnh không đổi sắc, tạm thời ghi nhớ chuyện này lại.

...

Không chần chừ, y cầm theo một bộ quần áo dự phòng, tắm rửa xong rồi thay lên người.

Phần trên là một chiếc áo khoác ngắn tay hẹp màu xanh xám, ngực hơi hé mở, để lộ chiếc áo lót bằng vải bố bên dưới.

Thắt lưng buộc một dải vải rộng màu nâu sẫm.

Phần dưới là quần tối màu ống côn, ống quần được buộc gọn gàng vào dải quấn ống chân màu xám, dưới chân đi một đôi giày vải đế kép vững chắc.

Mái tóc được buộc gọn bằng dải vải trên đỉnh đầu.

Tẩy rửa sạch sẽ thân thể, thay bộ quần áo sạch sẽ, cả người lập tức trở nên tinh anh, gọn gàng và sắc bén.

Giống như một thanh quân đao tiêu chuẩn được thu vào vỏ, tràn đầy sức sống và cảm giác bùng nổ sức mạnh bất cứ lúc nào.

Đương nhiên, cũng rất bình thường, mang đậm hơi thở chợ bách tính, tổng thể thiên về khiêm tốn. Hoàn toàn không mặc đẹp như khi Tiêu Lập phát tài, nhưng Tiêu Lập đã bị phế đi ba năm nay rồi.

Buổi sáng giờ Thìn chính, Thôi Hạo đến Minh Luân Đường.

Ở đây y gặp mười bảy người bao gồm Lương Tiểu Anh, Võ Đồng, Cố Dũng, Mộc Uyển Thanh, Hứa Lãnh Ngưng, Văn Nhân Tình, Lý Thi.

Cộng thêm Thôi Hạo, vừa đúng mười áo.

"Hôm đó sau trận chiến thì gặp sự cố ngoài ý muốn," Thôi Hạo chủ động bước lại gần người có khí chất lạnh lùng Hứa Lãnh Ngưng, khẽ nói với nàng, "Lỡ hẹn rồi, xin lỗi nhé."

Để tiếp đón Thôi Hạo – người đã đồng ý đến vào ngày hôm sau, Hứa Lãnh Ngưng đã chuẩn bị rất nhiều, thế mà Thôi Hạo lại cho nàng leo cây!

Cực kỳ tức giận.

Hứa Lãnh Ngưng vốn định làm mặt lạnh, nhưng thấy ánh mắt người kia vô cùng thản nhiên, cuối cùng vẫn hạ giọng hỏi: "Ngươi không sao chứ?"

"Bị thương nhẹ chút thôi, không đáng ngại nữa."

Đến đây Hứa Lãnh Ngưng chần chờ một thoáng, giọng càng hạ thấp hơn: "Nếu ngươi không có thời gian... ta đến Trấn Nhạc Tông cũng được."

Thôi Hạo ngẩn người ra một chút, bị sự bộc trực của Hứa Lãnh Ngưng dọa cho hoảng hốt, nàng sẽ không phải đã tu luyện Huyết Kiếp Công, muốn ăn tinh huyết của mình đấy chứ!?

Hít... đúng là tri nhân tri diện bất tri tâm, khả năng này... không nhỏ chút nào.

Cổng học phủ, đứng ở ngoài cùng như một kẻ cô độc kiên cường, Cố Dũng liếc nhìn Thôi Hạo và Hứa Lãnh Ngưng một cái.

Trên mặt Lý Thi lúc nào cũng treo nụ cười điềm đạm.

Văn Nhân Tình vẫn mang địch ý với Thôi Hạo, quãng thời gian trước, ngày nào nàng cũng khổ luyện, thề sẽ báo thù cho Tạ Hãn, thề sẽ cướp lại người bát muội phải làm thiếp!

"Đã đến giờ!" Một tiểu lại từ trong học phủ bước ra, hô lớn: "Vào điện!"

Mọi người bước vào bên trong đại điện của học phủ.

Bên trong điện, họ nhìn thấy chủ khảo do triều đình phái tới – Lại bộ thị lang, Chu Văn Uyên.

Cùng với Vương Đạo Trạch, và một người phụ nữ trung niên mặt ngươi xa lạ.

Người phụ nữ khoảng chừng bốn mươi tuổi, khá cao, mặc một bộ trang phục võ thuật màu xanh đậm gọn gàng, khoác bên ngoài một chiếc áo choàng ngắn nửa thân.

Gương mặt không tính là tuyệt sắc, nhưng đường nét rõ ràng, giữa hàng mày mang theo một chút anh khí và sự điềm tĩnh của kẻ bề trên lâu ngày.

Khí tức thu lại bên trong, võ giả bình thường nhìn không ra nông sâu của nàng, nhưng với cảm nhận hiện tại của Thôi Hạo, y có thể cảm nhận rõ ràng làn ám kình trầm ngưng hùng hồn, viên mãn như ý đang dao động trong cơ thể đối phương.

—— Ám kình đại viên mãn! Cách Hóa kình có lẽ chỉ còn cách một bước chân!

Ánh mắt người phụ nữ lướt qua những thí sinh bước vào đại điện, dừng lại nửa giây trên người Thôi Hạo, rồi lập tức chuyển đi nơi khác.

Thôi Hạo chú ý đến ánh mắt của nàng, đoán rằng đây chính là – quán chủ Lan Hoa Võ Quán, Mộc Anh.

Trước đó Tô Vân từng nói, Mộc Anh là người nơi khác, đến từ thành Bạch Lộc, tu vi Ám kình đại viên mãn, những thông tin này vừa vặn khớp với nhau.

Trong lòng thầm nghĩ, giữa bầu không khí trang nghiêm, Thôi Hạo cùng đám đông thí sinh đứng tách ra hai bên, ngồi xuống trước những chiếc 'bàn học'có khắc tên mình, tĩnh lặng chờ đợi chỉ thị của khảo quan.

Chủ khảo Chu Văn Uyên ngồi ngay ngắn ở chính giữa, khuôn mặt thanh tú, ánh mắt sắc sảo, mang theo sự uy nghiêm của kẻ sống chốn triều đình lâu năm.

Bên trái là Vương Đạo Trạch, giữa hàng mày vương lại vài phần mệt mỏi và thận trọng sau khi giải quyết cục diện rối ren.

Bên phải chính là người phụ nữ mặc trang phục võ thuật xanh đậm kia, dáng ngồi thẳng tắp, ánh mắt bình tĩnh đảo nhìn các thí sinh bên dưới, tự mang theo một thứ khí chất không thể xem nhẹ.

"Chư vị," Chu Văn Uyên chậm rãi cất lời, giọng nói rõ ràng, "Tán soái không may bạo bệnh qua đời, thực sự là nỗi đau của Lâm Vu yên, là sự mất mát của triều đình."

"Thế nhưng, võ cử là đại sự chọn tài cho đất nước, không thể vì một người một việc mà bỏ dở. Hôm nay bản quan cùng Vương tiên sinh, cùng với giám khảo đặc thù – quán chủ Lan Hoa Võ Quán thành Bạch Lộc, Mộc Anh quán chủ, cùng nhau chủ trì kỳ thi này."

Mộc Anh! Quả nhiên là nàng. Thôi Hạo thầm hiểu rõ trong lòng.

Chu Văn Uyên nói tiếp: "Văn thi võ cử, trọng tài năng cũng trọng kiến thức. Hôm nay đề thi chia làm hai phần, gộp lại để đánh giá. Phần thứ nhất, sách luận. Đề bài là——"

Nói đến đây, Chu Văn Uyên dừng lại một chút, ánh mắt lướt qua mọi người: "Bàn về sách lược bình định phản quân Hách Sơn."

Đề bài vừa ra, phía dưới lập tức vang lên những tiếng hít khí nhẹ.

Đề bài thoạt nhìn có vẻ bình thường, nhưng thực chất lại cực kỳ khó khăn.

Cuộc nổi loạn ở Hách Sơn, từ việc ban đầu giữ lại tiền thuế, cho đến sau này kháng chỉ không tuân lệnh, tính ra đã kéo dài hai năm.

Đại quân triều đình hai lần thảo phạt nhưng không thành công, ngược lại tình hình ngày càng tồi tệ hơn, trong đó liên quan đến phòng tuyến biên giới, chế độ quân đội, sinh kế dân sinh, quan lại tham nhũng, thậm chí là trò chơi quyền lực tầng lớp cao hơn, tuyệt đối không đơn giản như chuyện bàn giấy.

Muốn viết ra một bài sách luận vừa có kiến thức sâu sắc, vừa không đả kích quá mức chính sự thời đại, lại vừa thể hiện được tài năng của bản thân trong thời gian ngắn, là một thử thách rất lớn đối với công phu của mỗi người.

"Giới hạn thời gian một canh giờ, làm bài tại chỗ. "Chu Văn Uyên ra hiệu cho lại lại phát bút mực giấy nghiên.

Trong điện trở nên yên tĩnh, chỉ còn tiếng mài mực và âm thanh giấy trải ra sột soạt.

Thôi Hạo trải giấy thi ra, thầm suy nghĩ.

Y không phải người trong triều đình, cũng không có kinh nghiệm hành quân, nhưng ký ức kiếp trước, kiến thức kiếp này, cùng với mối quan hệ phức tạp giữa triều đình, quân biên ải và tông môn mà y đã lén nhìn thấy từ sự kiện Đàm Khải Báo, đã mang đến cho y một góc nhìn độc đáo về vấn đề này.

Y không vội đặt bút, mà sắp xếp lại khung sườn trong đầu.

Loạn Hách Sơn, thoạt nhìn là quân biên ải phản loạn, nhưng thực chất gốc rễ nằm ở chỗ đất biên ải lạnh lẽo nghèo nàn, tài nguyên thiếu thốn, triều đình tiếp tế không đầy đủ, quan lại hủ bại, sĩ quan bớt xén, binh lính tầng lớp dưới cùng và người dân biên giới sống trong khổ cực, cộng thêm ngoại tộc ngấm ngầm xúi giục, mâu thuẫn giữa hào cường địa phương và thế lực tông môn... có thể nói là bệnh cũ chất chồng.

Dùng quân sự thuần túy để bao vây tiễu trừ rất khó trị dứt điểm, cần phải kết hợp cả đánh lẫn xoa, cương nhu phối hợp.

Nhưng đánh lẫn xoa đều cần tiền, bách tính sống ra sao, Thôi Hạo đã tận mắt chứng kiến.

Mà dù có tiền đi nữa, cũng không giải quyết được rắc rối của Đại An vương triều, các loại chế độ quân sự chính trị cũng có vấn đề.

Nhưng lại không thể đào sâu hơn... Để an toàn, Thôi Hạo quyết định 'làm qua loa'cho xong.

Nhấc bút chấm mực, viết tựa đề lên đầu trang giấy.

Đánh xoa kết hợp, trị cả gốc lẫn ngọn – Mười kiến nghị bình định phản quân Hách Sơn

Phần mở đầu trước tiên chỉ ra tính phức tạp và tính lâu dài của loạn Hách Sơn, không thể định đoạt chỉ trong một trận chiến.

Ngay sau đó, từ bốn phương diện quân sự, chính trị, kinh tế, lòng dân, y phân tích rạch ròi đưa ra "Mười kiến nghị "của mình.

Quân sự: Lấy chính hợp, lấy kỳ thắng.

Chính trị: Chia rẽ thế lực của chúng, vỗ về nhân dân.

Kinh tế:...

... Cuối cùng ngòi bút chuyển hướng.

Uyển chuyển chỉ ra loạn Hách Sơn cũng làm lộ rõ tệ nạn cứng nhắc của hệ thống quân đội, chính trị và tông môn nơi biên ải. Hoặc có thể nhân cơ hội này, thúc đẩy cải cách ở mức độ hữu hạn, ví dụ như tăng cường sự phối hợp giữa quân biên ải và địa phương, thiết lập cơ chế giao tiếp hiệu quả hơn với tông môn.

Toàn bộ bài sách luận, logic rõ ràng, có lý có cứ, vừa có đề xuất chiến thuật cụ thể, vừa có tư duy chiến lược vĩ mô, nhưng lại không hề chạm đến vấn đề thể chế tầng sâu.

Đặt bút xuống, Thôi Hạo cẩn thận ngắm nghía những gì mình vừa viết.

Mặc dù bị hạn chế bởi thân phận tông môn, một số kiến nghị có phần tránh nặng tìm nhẹ, nhưng tư duy cấy mở, kiến thức bất phàm, vượt xa tầm nhìn của võ giả bình thường.

Một canh giờ nhanh chóng trôi qua, lại lại thu giấy thi.

Chu Văn Uyên cùng Vương Đạo Trạch, Mộc Anh thấp giọng trao đổi vài câu, hình như đang đánh giá thần thái, cử chỉ lúc làm bài của mọi người khi nãy.

Ánh mắt Mộc Anh thỉnh thoảng lại dừng lại trên người Thôi Hạo, mang theo một tia dò xét.